Tiêu chảy mạn tính ở trẻ em: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

Tiêu chảy mãn tính ở trẻ em là biểu hiện của một nhóm rối loạn rộng, từ không dung nạp một loại thực phẩm cụ thể (hoặc thành phần thực phẩm) đến dấu hiệu của một tình trạng bệnh rộng hơn nhiều.

Tiêu chảy mạn tính ở trẻ em là gì?

Tiêu chảy ở trẻ em là khi con bạn đi ngoài ra phân lỏng, nước nhiều lần trong ngày. Tình trạng này thường biến mất trong vòng một hoặc hai ngày mà không cần điều trị y tế. Tiêu chảy tiếp tục trong bốn tuần được coi là tiêu chảy mạn tính ở trẻ em.

Khi tiêu chảy kéo dài trong vài ngày, nó có thể dẫn đến mất nước. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ đặc biệt dễ bị mất nước do tiêu chảy. Trong các đợt tiêu chảy, cơ thể mất chất lỏng và chất điện giải cần thiết để hoạt động bình thường.

Gọi cho bác sĩ hoặc bác sĩ nhi khoa của con bạn ngay lập tức nếu chúng bị tiêu chảy kéo dài hơn 24 giờ, đặc biệt nếu chúng cũng bị sốt. Bệnh tiêu chảy mạn tính có thể dẫn đến sốc hoặc tổn thương các cơ quan ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Tiêu chảy mạn tính ở trẻ em
Tiêu chảy mạn tính ở trẻ em không điều trị kịp thời có thể gây nguy hiểm

Tiêu chảy cũng là một nguyên nhân chính gây suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi. Nhiều trường hợp trong số này là do nước và thức ăn bị ô nhiễm. Ở các nước đang phát triển, một đứa trẻ dưới 3 tuổi có khả năng bị tiêu chảy ba đợt mỗi năm. Các đợt tiêu chảy liên tục do đó có thể khiến trẻ bị suy dinh dưỡng. Suy dinh dưỡng có thể tiếp tục chu kỳ tiêu chảy.

Trên thế giới, tiêu chảy là nguyên nhân gây tử vong thứ hai ở trẻ em dưới 5 tuổi. Nó cướp đi sinh mạng của khoảng 760.000 trẻ em.

Nguyên nhân gây tiêu chảy mạn tính ở trẻ em?

Không phải lúc nào người ta cũng tìm ra nguyên nhân tiêu chảy ở trẻ em. Tuy nhiên, các nguyên nhân phổ biến bao gồm:

  • Quá nhiều trái cây hoặc nước ép trái cây
  • Sử dụng kháng sinh hoặc các loại thuốc khác (ở trẻ nhỏ hoặc bà mẹ đang cho con bú)
  • Dị ứng hoặc nhạy cảm với thực phẩm cụ thể
  • Thay đổi chế độ ăn uống (ở trẻ sơ sinh hoặc bà mẹ đang cho con bú)

Tiêu chảy nghiêm trọng có thể do:

  • Bệnh viêm ruột (IBD)
  • Nhiễm khuẩn/ nhiễm virus
  • Ký sinh trùng
  • Suy dinh dưỡng
  • Chuẩn bị thức ăn không đúng cách
  • Vệ sinh kém
  • Trẻ em đi du lịch nước ngoài (đặc biệt là các nước đang phát triển) có nguy cơ bị tiêu chảy do du khách. Tình trạng này thường xảy ra khi ai đó tiêu thụ nước hoặc thực phẩm bị ô nhiễm.

Các triệu chứng của tiêu chảy mạn tính ở trẻ em

Trẻ sơ sinh thường đi tiêu ra phân lỏng, vì vậy đây không phải là nguyên nhân gây lo lắng ngay lập tức. Tuy nhiên, sự gia tăng đột ngột của phân có nước – đặc biệt nếu chúng đi kèm với tắc nghẽn hoặc sốt – có thể là dấu hiệu của tiêu chảy ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Các triệu chứng khác bao gồm:

  • Đau bụng hoặc chuột rút
  • Buồn nôn
  • Cần sử dụng nhà vệ sinh nhiều lần hoặc mất kiểm soát ruột
  • Sốt và ớn lạnh
  • Mất nước
Tiêu chảy mạn tính ở trẻ em
Tiêu chảy mạn tính sẽ dẫn tới tình trạng mất nước nghiêm trọng

Các triệu chứng của mất nước là gì?

Mất nước là khi cơ thể không còn đủ chất lỏng để hoạt động bình thường. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, tình trạng mất nước có thể tiến triển nhanh chóng. Nó có thể dẫn đến các biến chứng sức khỏe nghiêm trọng hơn nếu không được điều trị nhanh chóng. Các biến chứng của mất nước bao gồm sốc, tổn thương các cơ quan và hôn mê.

Các dấu hiệu mất nước bao gồm:

  • Khô miệng
  • Mắt khô / trũng
  • Má hóp
  • Không có nước mắt khi khóc
  • Cáu gắt
  • Da khô
  • Mệt mỏi

Các triệu chứng sau có thể cho thấy mất nước nghiêm trọng:

  • Hơn tám giờ trôi qua mà không đi tiểu
  • Đứa trẻ vô cùng bơ phờ
  • Chỗ mềm trên đỉnh đầu của trẻ sơ sinh (thóp) có vẻ lõm xuống
  • Ấn vào da không thấy độ đàn hồi
  • Sốt cao
  • Mất ý thức

Gọi cho bác sĩ của con bạn hoặc đến bệnh viện ngay lập tức nếu con bạn có dấu hiệu mất nước.

Chăm sóc trẻ bị tiêu chảy mạn tính tại nhà

Điều trị tiêu chảy cho trẻ tại nhà thường hiệu quả khi trẻ bị tiêu chảy nhẹ. Điều quan trọng cần lưu ý là không nên dùng thuốc không kê đơn để điều ở người lớn cho trẻ sơ sinh hoặc trẻ em. Nói chuyện với bác sĩ của con bạn trước khi sử dụng thuốc chống tiêu chảy không kê đơn.

Bạn có thể chăm sóc trẻ tại nhà theo những cách sau:

  • Đảm bảo rằng con bạn uống nhiều nước.
  • Không cho chúng ăn thức ăn có vẻ gây tiêu chảy.
  • Rửa tay thường xuyên – đặc biệt là sau mỗi lần thay tã – để tránh lây lan vi khuẩn trong nhà.
  • Bạn nên tiếp tục cho trẻ bú mẹ khi trẻ bị tiêu chảy. Sữa mẹ có thể giúp giảm các triệu chứng tiêu chảy và tăng tốc độ hồi phục.
Tiêu chảy mạn tính ở trẻ em
Các bước thay tã cho trẻ bị tiêu chảy

Thay tã cho con bạn ngay lập tức sau khi đi tiêu. Điều này có thể giúp ngăn ngừa hăm tã và kích ứng. Sử dụng nước thay vì khăn lau, điều này có thể gây kích ứng da thêm. Các loại kem không kê đơn có oxit kẽm cũng có thể giúp làm dịu và bảo vệ da.

Khi nào nên đưa trẻ bị tiêu chảy mạn tính đến bác sĩ

Đưa con bạn đến bác sĩ nếu trẻ bị tiêu chảy cấp (hơn hai ngày). Bạn cũng nên đưa trẻ đến bác sĩ nếu họ có bất kỳ triệu chứng nào sau đây:

  • Sốt
  • Tiêu chảy ra máu
  • Tiêu chảy nặng (hơn tám lượt trong tám giờ)
  • Tình trạng tiêu chảy kèm theo nôn mửa
  • Đau bụng hoặc chuột rút
  • Têu chảy tái phát

Tiêu chảy mạn tính ở trẻ em được chẩn đoán như thế nào?

Bác sĩ sẽ muốn xác định nguyên nhân gây tiêu chảy của con bạn nếu tình trạng này trở thành mãn tính (lâu dài). Một bệnh sử đầy đủ và khám sức khỏe sẽ được yêu cầu. Hãy chuẩn bị cung cấp thông tin về chế độ ăn uống, thói quen ăn uống và thuốc của con bạn. Bác sĩ của con bạn có thể sử dụng các xét nghiệm sau để xác định nguyên nhân:

  • Xét nghiệm máu (để kiểm tra bệnh)
  • Cấy phân (để kiểm tra vi khuẩn và ký sinh trùng)
  • Kiểm tra dị ứng

Tùy thuộc vào kết quả của các thử nghiệm này, có thể cần thử nghiệm thêm.

Điều trị tiêu chảy mạn tính ở trẻ em

Kế hoạch điều trị cho con bạn sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh tiêu chảy. Con bạn có thể cần phải ở lại bệnh viện nếu trẻ đang bị tiêu chảy mãn tính hoặc mất nước. Trẻ có thể sẽ được truyền chất lỏng có chứa chất điện giải để giúp khôi phục sự cân bằng.

Điều quan trọng là làm theo lời khuyên của bác sĩ một cách cẩn thận. Tránh cho trẻ ăn thức ăn hoặc chất lỏng gây tiêu chảy. Thay vào đó, hãy ăn những thức ăn nhạt thanh (chẳng hạn như khoai tây, bánh mì nướng hoặc chuối) cho đến khi cơn tiêu chảy thuyên giảm.

Tiêu chảy mạn tính ở trẻ em
Trẻ được uống vaccine ngừa virus rota

Làm thế nào có thể ngăn ngừa tiêu chảy mạn tính ở trẻ em?

Không phải lúc nào cũng có thể ngăn ngừa tiêu chảy. Tuy nhiên, bạn có thể giảm nguy cơ bị tiêu chảy của con mình bằng cách thực hành vệ sinh tốt và tuân theo các nguyên tắc chuẩn bị thực phẩm an toàn.

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã phê duyệt hai loại vắc-xin uống có thể giúp ngăn ngừa tiêu chảy do viusrota ở trẻ em (RotaTeq và Rotarix). Cả hai đều được tiêm nhiều liều cho trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời.

Bệnh tiêu chảy mạn tính ở trẻ em là khi trẻ liên tục có phân lỏng, nhiều nước. Bệnh có thể biến mất mà không cần điều trị, hoặc nó có thể là một triệu chứng của một bệnh nặng hơn hoặc một tình trạng rối loạn trong cơ thể. Việc điều trị bệnh kịp thời có thể làm giảm tiêu chảy mạn tính.

Các tin khác

Lạc nội mạc tử cung khi mang thai có thể gây ra những biến chứng gì? 

Lạc nội mạc tử cung khi mang thai sẽ gây ra những ảnh hưởng trực tiếp tới thai nhi. Điều này khiến các mẹ bầu vô cùng lo lắng. Vậy cụ thể đó là những biến chứng gì và có cách nào để hạn chế những biến chứng này không?...

SỨC KHOẺ . 2021-03-29 08:40:06

Lạc nội mạc tử cung buồng trứng phải là gì? Điều trị bằng cách nào tốt nhất?

Lạc nội mạc tử cung buồng trứng phải là nguyên nhân gây nên những cơn đau dữ dội trước và trong chu kỳ kinh nguyệt. Không những thế, bệnh lý này còn ảnh hưởng rất lớn tới khả năng sinh sản của phụ nữ. Vậy điều trị bệnh bằng cách...

SỨC KHOẺ . 2021-03-29 08:39:55

Lạc nội mạc tử cung dạng u nang là gì? Phương pháp điều trị hiện nay

Lạc nội mạc tử cung dạng u nang là bệnh lý khá thường gặp ở phụ nữ hiện nay. Vậy bệnh lý này có nguy hiểm không và hiện có những phương pháp nào để điều trị? Những lo lắng này của chị em sẽ được giải đáp chi tiết,...

SỨC KHOẺ . 2021-03-28 08:43:09

Niêm mạc tử cung dày bao nhiêu thì tốt cho việc có thai? 

Niêm mạc tử cung dày bao nhiêu thì tốt cho việc có thai? Chắc hẳn rất nhiều chị đang có kế hoạch sinh con quan tâm đến vấn đề này. Vậy câu trả lời chính xác và chi tiết cho câu hỏi này là gì? Cùng theo dõi những chia...

SỨC KHOẺ . 2021-03-28 08:41:56

Lạc nội mạc tử cung nên ăn gì? Gợi ý 5 loại thực phẩm tốt nhất

Lạc nội mạc tử cung nên ăn gì để cải thiện tình trạng bệnh? Đây là câu hỏi mà rất nhiều người mắc phải bệnh lý này đang đi tìm lời giải đáp. Vì vậy, nếu bạn cũng là một số trong đó, hãy cùng theo dõi những chia sẻ...

SỨC KHOẺ . 2021-03-27 08:44:49